Ortak Alan Elektrik Tesisatı Güvenliği

Daire içi elektrik tesisatından her kat maliki kendisi sorumludur; ancak merdiven boşluğu, otopark, sığınak, hidrofor odası ve asansör makine dairesi gibi ortak alanlardaki tesisat yönetimin sorumluluk alanına girer. Bu bölümlerdeki bir arıza, tek bir daireyi değil binadaki herkesi etkiler.

Ortak alan tesisatı genellikle binanın yapım yılındaki standartlarla kurulmuştur ve yıllar içinde eklenen kamera, otomatik kapı, şarj istasyonu gibi yükler ilk projede öngörülmemiş olabilir. Bu nedenle tesisatın mevcut yükü taşıyıp taşımadığı düzenli olarak değerlendirilmelidir.

Sahada en çok karşılaşılan sorunlar; eskiyen kablo izolasyonları, gevşemiş klemens bağlantıları, topraklaması yapılmamış prizler ve sigorta panolarında düzensiz, etiketsiz bağlantılardır. Bunların her biri başlangıçta belirti vermez, ancak zamanla ısınma ve ark oluşumuna zemin hazırlar.

Nemli bölgeler ayrıca risklidir. Hidrofor odası, otopark girişi ve bahçe aydınlatması gibi suya maruz kalan noktalarda uygun koruma sınıfına sahip malzeme kullanılmamışsa kaçak akım riski ciddi biçimde artar.

• Yıpranmış veya sertleşmiş kablo izolasyonları
• Etiketlenmemiş, karışık sigorta panoları
• Topraklama hattı olmayan veya kopmuş prizler
• Nemli alanlarda korumasız armatür ve buatlar
• Panoya sonradan eklenmiş plansız yükler

Kaçak akım rölesi, tesisattaki kaçağı algılayıp devreyi keserek elektrik çarpmasına karşı en etkili korumayı sağlar. Ortak alan panolarında bu rölenin bulunması ve çalışır durumda olması hayati önem taşır; röle üzerindeki test butonuyla düzenli aralıklarla kontrol yaptırılmalıdır.

Topraklama ise tesisatın sessiz sigortasıdır. Topraklama ölçümü gözle yapılamaz; özel cihaz ve yetkin bir elektrikçi gerektirir. Bu ölçümün periyodik olarak yaptırılması ve raporunun yönetim dosyasında saklanması hem güvenlik hem de olası bir olayda sorumluluğun belgelenmesi açısından önemlidir.

Elektrik işleri kesinlikle ehliyetli elektrikçilere bırakılmalıdır; ancak yönetici veya görevli, gözle yapılabilecek basit kontrollerle sorunları erken fark edebilir. Panolarda yanık kokusu, çıtırtı sesi, ısınan sigortalar ve titreyen aydınlatmalar mutlaka not edilip uzmana bildirilmelidir.

Yıllık genel tesisat kontrolünü, topraklama ölçümünü ve kaçak akım rölesi testini içeren bir takvim oluşturmak, sorunları krize dönüşmeden yakalamanın en sağlıklı yoludur. Yapılan her işlemin tarih ve raporla kayıt altına alınması, gelecekteki yöneticilere de sağlam bir devir dosyası bırakır.

Sık atan sigortalar, aynı hatta tekrarlayan arızalar ve panoda yer kalmaması, tesisatın artık günün ihtiyaçlarını karşılamadığının işaretleridir. Bu durumda yama çözümler yerine, yetkili bir elektrik mühendisine mevcut durum tespiti yaptırıp yenileme kapsamını projelendirmek daha ekonomik ve güvenlidir.

Yenileme kararı kat malikleri kurulunda görüşülmeli, alınacak teklifler yazılı olarak karşılaştırılmalı ve iş bitiminde uygunluk belgeleri teslim alınmalıdır. Elektrik güvenliği, ertelendiğinde maliyeti değil riski büyüyen bir konudur.